X
تبلیغات
hrbn - انتخاب موضوع پایان‌نامه ارشد
مراحل انتخاب موضوع برای پایان‌نامه ارشد
 
انتخاب موضوع مناسب برای پایان‌نامه، و چگونگی نگارش پایان‌نامه دشوار بوده و از دغدغه‌های دانشجویان دوره کارشناسی ارشد است. دانشجویان ارشد حسابداری و دیگر رشته‌های دانشگاهی پس از اتمام درس‌ها با مشکل انتخاب موضوع مناسب برای واحد پایان‌نامه رو به رو می‌شوند و این یکی از دشواری‌های جدی در دوره کارشناسی ارشد است. دشواری دیگر که پس از انتخاب و تائید موضوع رخ می‌نماید، چگونگی نگارش پایان‌نامه است. در این نوشته می‌کوشم تا به دانشجویان ارشد نشان دهم چگونه موضوع مناسب و در خور دانش خود انتخاب نمایند؛ اما نحوه نگارش پایان‌نامه را به موقع دیگری موکول می‌کنم.
 
بسیاری از دانشجویان برای انتخاب موضوع به سراغ استادان دوره کارشناسی ارشد خود می‌روند، در حالی که هیچ مطالعه‌ی قبلی در باره انتخاب موضوع‌های احتمالی و حتی هیچ شناختی از حوزه‌های احتمالی مورد علاقه خود ندارند. معمولاً استادان هم از سر دل‌سوزی موضوعاتی را که در ذهن خود دارند به دانشجو پیشنهاد می‌کنند. نتیجه این کار در بهترین حالتش این است که دانشجو خود را درگیر با موضوعی می‌کند که ممکن است به آن بی‌علاقه باشد، یا دانش کافی در آن حوزه نداشته باشد. بنابراین، به هیچ دانشجوئی توصیه نمی‌کنم که با ذهن خالی به سراغ استادان خود برود و از آنها درخواست موضوع نماید. بلکه، بهتر آن است که دانشجو خودش موضوع را انتخاب کند. زیرا اوست که می‌داند به چه حوزه‌هائی از رشته خودش بیشتر علاقه دارد و دانشش تا کجاها می‌تازد.
 
اما اگر دانشجوئی بخواهد خودش موضوع انتخاب نماید چه باید بکند؟ پاسخ سوال این است که دانشجو باید به تعدادی
از مجلات تحقیقی رشته خود رجوع نماید. برای مثال، دانشجویان ارشد رشته حسابداری می‌توانند به یکی از مجلات تحقیقی مثل "بررسی‌های حسابداری و حسابرسی"، "تحقیقات مالی"، "مطالعات حسابداری"، دانش و پژوهش حسابداری" و امثالهم رجوع نمایند. معمولاً مقالات تحقیقی چاپ شده در این نشریات از پایان نامه‌های ارشد و دکتری استخراج شده‌اند و می‌توانند برای انتخاب موضوع مورد استفاده قرار گیرند.
 
پس از یافتن چنین نشریاتی، دانشجو باید شروع به خواندن عناوین مقالات نماید. در این مرحله، هدف از خواندن عناوین مقالات، پی بردن به حوزه مورد علاقه شخص (دانشجو) است. به عبارت دیگر، دانشجوئی که قصد یافتن یک موضوع را دارد؛ با خواندن عناوین می‌تواند تشخیص دهد به چه حوزه‌هائی علاقه دارد و یا بهتر از آن تشخیص دهد به چه حوزه‌ها و موضوعاتی علاقه ندارد. خواندن 200 عنوان مقاله تحقیقی به این شیوه، کمتر از یک یا دو روز وقت دانشجو را خواهد گرفت. برای مثال، دانشجوئی ممکن است در این مرحله اقدام به خواندن 150 عنوان مقاله چاپ شده در شماره‌های مختلف بررسی‌های حسابداری و حسابرسی دانشگاه تهران نماید و دست آخر تشخیص دهد که به 100 عنوان علاقه ندارد و در باره 50 عنوان مانده بی‌تفاوت است.
 
گام بعدی این است که دانشجو چکیده 50 مقاله باقیمانده را خوانده و آنها را ورانداز نماید. انجام این مرحله ممکن است دانشجو را به کنار گذاشتن مثلاً 30 عنوان دیگر هدایت کند و نهایتاً 20 عنوان بماند که باید دقیق‌تر خوانده شوند. در مرحله بعد باید این 20 عنوان جدا شده را تماماً و با دقت بیشتری بخواند. در این مرحله از برررسی، دانشجو باید ببیند آیا مسئله‌ای بی‌جواب یا روشن نشده در هر یک از موضوعات تحت بررسی وجود دارد یا نه. به عبارت دیگر او باید بتواند مسئله هر یک از مقالات تحت بررسی را درک کند. همچنین، او باید دشواری یا آسانی آنها را بسنجد و بیند آیا همه بخش‌های آنها را خوب می‌فهمد یا نه. اگر هر یک از موضوعات یا عناوین تحت بررسی مسئله‌ای برای حل کردن ندارند، یا آن قدر ساده هستند که قواره پایان‌نامه‌ ندارند، یا آن قدر دشوارند که دانشجو قادر به درک آن نیست، باید کنار گذاشته شوند.
 
از دیگر نکاتی که در این مرحله باید به آنها توجه نمود، قابلیت اجرای تحقیق است. دانشجو باید بررسی نماید که آیا داده‌های لازم برای اجرای هر یک از موضوعات در دسترس است یا نه. طبیعی است موضوعاتی که به دلیل نبود داده‌ها نمی‌توان آنها را در عمل اجرا نمود، باید کنار گذاشته شوند. رجوع به تحقیقات مشابه ایرانی در این زمینه می‌تواند به دانشجو در باره در دسترس بودن داده‌ها کمک نماید.
 
دست آخر دانشجو باید از میان آن همه عنوان خوانده شده، خود را به 3 تا 5 عنوانی که به آنها علاقه دارد (یا از آنها متنفر نیست) و آنها را نسبتاً حوب می‌فهمد محدود نماید. در این مرحله او می‌تواند چند عنوان برخاسته از این بررسی‌ها را برای تصمیم‌گیری نهائی نزد استاد خود ببرد. دانشجو به کمک استاد خود باید از نکاتی همچون قابل فهم بودن مسئله، در خور بودن مسئله تحقیقی (جذابیت، اهمیت، و ضرورت تحقیق)، و امکان جمع‌آوری داده برای اجرای آن اطمینان یابد.
 
علاوه بر اطمینان از موارد پیشین، مشورت با استاد باید در این زمینه باشد که دانشجو چه چیز جدیدی می‌تواند به آن تحقیقات اضافه نماید. معمولاً از سه طریق می‌شود به یک تحقیق قبلی انجام شده چیزی اضافه کرد:
 
1. تدوین یک تئوری یا توجیه جدید برای مسئله مورد تحقیق،
2. طراحی یک آزمایش که قوی‌تر از طرح آزمایش تحقیق یا تحقیقات قبلی باشد، و
3. استفاده از داده‌های جدید (جامعه و نمونه متفاوت) در تحقیق.
 
دست‌یابی به مورد اول، اگر برای دانشجوی ارشد ناممکن نباشد، بسیار دشوار است. تدوین تئوری یا همان نظریه پردازی توسط دانشمندانی همچون فاما، شارپ، ساموئلسون، و انیشتن انجام شده است. اما مورد دوم شدنی است. برای آن که یک دانشجوی ارشد بتواند به تحقیق قبلی با طراحی کردن یک آزمایش خوب چیزی اضافه نماید، باید قبلاً چگونه آزمایش کردن را دردرس روش تحقیق آموخته باشد. یکی از نکاتی که در این مرحله مورد توجه استاد و دانشجو خواهد بود، توانائی دانشجو برای طراحی آزمایش (Experimental Design) مناسب برای یافتن پاسخ مسئله تحقیقی و اضافه کردن به تحقیق است.
 
اما ساده‌ترین راه برای افزودن به تحقیقات قبلی دیگران شیوه سوم است که در بین دانشجویان ارشد حسابداری در ایران رایج است. اگر دانشجویان بتوانند یک تحقیق خوب را بیابند و آن را سرمشق کار خود کنند و فقط داده‌های ایرانی در آن بریزند و اجرا کنند باز هم کار بزرگی انجام داده‌اند. اما متاسفانه برخی از دانشجویان این را هم نمی‌توانند انجام دهند؛ و این مشکل از سیستم آموزشی است.
 
خلاصه، در پایان این بررسی‌ها است که دانشجو می‌تواند امیدوار باشد: موضوعی را انتخاب نموده که مسئله جذابی دارد، هنوز برای آن پاسخ روشنی به دست نیامده است، از اهمیت منطقی برخوردار است، نتایج احتمالی آن برای افراد و گروه‌های مختلف ضرورت اجرای ان را ایجاب می‌کند، خودش آن را نسبتاً خوب می‌فهمد، و توانائی طراحی آزمایش برای یافتن پاسخ مسئله را دارد. اجرای همه این مراحل کمتر از یک ماه وقت می‌گیرد. آیا اکنون می‌توانید موضوع پایان‌نامه خود را انتخاب نمائید؟       
 
منبع: 
سایت دکتر عبدالرضا تالانه

+ نوشته شده توسط حمید رضا بلوچ نژاد در شنبه بیست و ششم شهریور 1390 و ساعت 19:39 |